Llyfrgell Home Page Contents

Llyfrgell Owen Phrasebank

chanol

chanol

Yr oedd Normaniaid yn Sir Henffordd tua chanol yr unfed ganrif ar ddeg ac yr oedd Henffordd yn dref bwysig.

Roedd ei chanol yn mynd i fyny drwy'r ddaear.

Tua chanol dydd, ac yntau'n teithio trwy un o'r pentrefi, a'r trigolion yn synnu a rhyfeddu o weld y bêl yn ei arwain, daeth ar draws crwydryn yn eistedd wrth ochr y ffordd.

Tua chanol y bumed ganrif o oed Crist, daeth ef a byddin i waredu Cymru rhag y Gwyddelod.

Am rai blynyddoedd tua chanol y saithdegau yr oedd yn un o dri phanelwr preswyl Gair yn ei le.

Tua chanol mis Chwefror byddai'r adar yn dechrau 'telori rhwng cangau'r coed'.

Mae'n amhosibl yma olrhain yn fanwl y newidiadau a wnaethpwyd i lwybr Afon Cefni rhwng diwedd yr unfed ganrif ar bymtheg a chanol y bedwaredd ganrif ar bymtheg.

Tua chanol nos, a'r gelyn yn cysgu'n drwm yn y dyffryn isod, rhoes Gideon arwydd a thorrodd pob gŵr ei biser a dechrau chwifio'r ffagl dân a bloeddio pob un ei utgorn nes i'r dyffryn grynu.

Yr oedd y Gymraeg yn ddiogel, ac Anghydffurfiaeth Gymraeg ar ei gorsedd, pan oedd Elfed yn ŵr ifanc a chanol oed.

Yn y gaeaf, os oedd yr oerni'n fawr, byddai yn lapio rug am ei chanol ac yn mynd i'r capel ar hyd y stryd gefn wrth lan yr afon.

Fel aelod o dîm y Swyddfa Dramor, mae Mr Garel-Jones yn ei chanol hi eto y tu ôl i'r llenni.

Mae'n bryd, felly, i mi, fel un a fu yn ei chanol hi, adrodd yr hanes.

Gyda son am ddatblygiad fel yma mae'n glir fod Clwb Pel-droed Bangor yn ei chanol hi rhwng y syniad eu bod yn colli eu cae a'r hawl i chwarae yn eu cynghrair bresennol.

A phan ddyfeisiwyd yr argraffwasg tua chanol y bymthegfed ganrif bu mwy o alw fyth amdanynt.

Gyrron ni heibio yn gyflym tua chanol y ddinas.

Tua chanol nos trawyd y llyw gan foryn a thorri y postyn llyw yn agos i gorff y llong fel yr oedd yn amhosibl i'w llywio.

Ond yn sydyn, tua chanol y gân dyma Wiliam Prichard yn rhoi bloedd fawr yng ngwyneb Mrs Owen wrth actio dal yr ysgyfarnog.

Torrid y goeden i lawr ei chanol a gwneud i'r plentyn gerdded rhwng y ddau hanner o leiaf dair law ei dad i ddwylo dyn arall.

Yr oedd o leiaf ddau gwmni argraffu yn yr Wyddgrug tua chanol y ganrif ddiwethaf.

Mae hyn yn egluro pam na fu'r gefnogaeth mor gryf yn ngorllewin Montreal a chanol y ddinas.

Erbyn hyn mae gwasanaethau'r plygain yn cael eu cynnal fin nos rhwng canol Rhagfyr a chanol Ionawr, y arbennig yng ngogledd yr hen Sir Drefaldwyn.

Cadwai Syr John Wynn dŷ yng Nghaernarfon, canolfan weinyddol yr hen Dywysogaeth yn y gogledd, ac uchel yw ei glod i'r dref honno fel y bu tua chanol y bymthegfed ganrif.

Yna, aethpwyd ati i fagu'r anifeiliaid ar rai ffermydd yn ddiweddar yn ne a chanol- barth Sweden.

Bob nos Sadwrn fe fyddai Mati'n gwisgo'i gêr arferol hen gôt racslyd a llinyn wedi'i glymu am ei chanol; het dyllog; trowsus ribs; blewyn o wair yng nghornel ei cheg.