Llyfrgell Home Page Contents

Llyfrgell Owen Phrasebank

diwethaf

diwethaf

Rhoddwyd tir iddo yn New Orleans, a chafodd swydd gyfrifol a lle i fyw ym mhlasdy Don Manuel Gayoso de Lemos, Arlywydd Sbaenaidd diwethaf Louisiana.

Laserau tiwnadwy Un o'r datblygiadau mwyaf cynhyrfus ym myd y laser yn y blynyddoedd diwethaf yw'r laser tiwnadwy - laser lle gellir amrywio tonfedd y goleuni a ddaw ohono.

Y mae Swindon wedi tyfu'n gyflym yn ystod y blynyddoedd diwethaf ac y mae llawer o ystadau tai mawr wedi eu hadeiladu ar ymyl y dref.

Ond Siapan yr wythnos diwethaf yr oedd rhywbeth i godi ei galon.

Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, fodd bynnag, ymledodd y Gymraeg i fod yn gwymhwyster dymunol mewn nifer cynyddol o swyddi proffesiynol, ac yn gymhwyster angenrheidiol mewn rhai meysydd newydd, yn arbennig y cyfryngau a rhai swyddi yn y gwasanaethau cyhoeddus.

Y Nadolig diwethaf a gefais i yng Nghymru oedd yn 1967.

A rhai ohonynt wedi byw drwy'r rhyfel diwethaf.

Er bod y grwp yn bod ers 1998, yn ystod y misoedd diwethaf y setlodd ar ei ffurf bresennol.

Yn ystod y blynyddoedd diwethaf daeth rheidrwydd i uno rhai gofalaethau, ac erbyn hyn aeth y nifer i lawr i bump yn yr Henaduriaeth, gydag un ofalaeth gyd-enwadol o dan ofal y Parchedig WJ Edwards, Llanuwchllyn.

Hanes a phensaernïaeth mannau addoli yng Nghaerdydd a adeiladwyd yn ystod y mil o flynyddoedd diwethaf.

Yn y blynyddoedd diwethaf datblygwyd technegau newydd sy'n amcangyfrif gwerth anifail ar gyfer magu.

Sylwais y tro diwethaf y bu+m yn Jamaica fod sioc aflerwch a budreddi a sbwriel y Trydydd Byd yn gwisgo i ffwrdd yn gyflym dro ben.

O'r diwedd fe ddaeth canlyniadau Gwobrau Roc a Phop BBC Radio Cymru - ac yr oedd hi'n noson wych yn stiwdio deledu Barcud yng Nghaernarfon nos Sadwrn diwethaf.

Yn yr Etholiad Cyffredinol diwethaf roedd tri o arweinyddion y prif bleidiau gwleidyddol Prydeinig o dras Cymreig, a'r pedwerydd yn Albanwr.

CYFLWYNWYD adroddiad y Swyddog Cynllunio Lleol y cyflwynwyd ers y pwyllgor diwethaf polisi%au tai y cynllun lleol newydd i gyfarfod arbennig o'r Pwyllgor Iechyd a Thai a pholisi%au diwydiant a chyflogaeth i gyfarfod arbennig o Bwyllgor Datblygu'r Economi.

Yn y deng mlynedd diwethaf datblygodd archaeoleg i'r graddau fel y gellir yn awr ei chymharu ag astudiaethau cyfatebol ar y tir.

Erbyn hyn, mae clywed Penderecki a Stachowski yn sôn am 'orfod talu'r ffordd' yn anghyfforddus o agos i brofiad Prydain yn ystod y blynyddoedd diwethaf.

o'r holl lythyrau a gyhoeddwyd yn y wasg yr wythnos diwethaf dim ond un oedd yn cyfrif.

Anfoddhaol iawn oedd yr ymateb i'r gystadleuaeth Siarad Cyhoeddus yn y Sioe Sir mis Medi diwethaf.

YN ystod y deng mlynedd diwethaf rhoddwyd mwy o sylw nag erioed i adnoddau'r môr.

Darllenais gyda diddordeb, felly, yr hyn a fu llywydd Cymanfa Gyffredinol yr eglwys yn yr Alban - y Kirk - yn ei ddweud yr wythnos diwethaf.

Y sengl yr wythnos diwethaf oedd un newydd Embrace - I Wouldnt Wanna Happen To You; ond ar gyfer yr wythnos i ddod, y grwp Sing Sing fydd yn cael ein sylw, efo eu sengl newydd nhw Feels Like Summer syn cael ei rhyddhau ar 21 Awst.

Cafodd gyfle i ddod i ganol y llwyfan ddydd Mawrth diwethaf pan gymerodd le Mr Hurd o flaen y Pwyllgor Dethol ar Faterion Tramor.

Rhyfedd na fyddai teulu a gafodd gymaint o brofiad o hynny wedi dysgu'r wers honno ac wedi bod yn llai parod i agor ei ddrysau fel y gwnaed yr wythnos diwethaf.

Y tro diwethaf iddo chwarae oedd yn erbyn yr Wcrain ym mis Mawrth.

Yr hyn a roddodd fwyaf o syndod imi oedd darllen mewn papur newydd dyddiol poblogaidd yng ngogledd Cymru ar ddechrau'r flwyddyn hon fod mawn yn prinhau ar raddfa frawychus yn yr Ynysoedd Prydeinig a ninnau arddwyr wedi cael ein cyflyru gan wybodusion tros y pum mlynedd ar hugain diwethaf, fwy neu lai, ei fod yn ddefnydd anhebgorol angenrheidiol tuag at arddio llwyddiannus a'r cyflenwad yn ddihysbydd.

It's not for us, ychwanegodd wrth lywio ei gwr drwy fwd Urddasol Llandudno fore Sadwrn diwethaf.

Gwnaed cynnydd ardderchog wrth ddatblygu safleoedd newyddion a safleoedd arlein eraill ar gyfer BBC Cymru dros y deuddeg mis diwethaf, ac mae BBC Cymru'r Byd, ‘papur newydd' Cymraeg arlein dyddiol a lansiwyd ar 1 Fawrth 2000 eisoes yn denu ymateb gan siaradwyr Cymraeg ledled y byd.

Dros y misoedd diwethaf bu newid wrth y llyw, yn dilyn ymddeoliad Geraint Talfan Davies.

Nid wyf yn cofio ddim rhagor, ond ein bod wedi mynd i'n gwelyau yn go hwyr, ond cyn i ni gysgu, dyma gloch Anti yn swnio, am y tro cyntaf, a'r dro diwethaf hefyd.

Yn ystod y gaeaf oer diwethaf gawsom ni oedd hi, ac yn ystod rhyw bythefnos neilltuol o oer, roeddwn i, ac amryw byd o rai eraill gallwn feddwl, wedi dod o hyd i gornel gynnes mewn tafarn diraen ynghanol y ddinas lle ceid bob amser cinio danllwyth o dân ar lawr.

Materion yn codi o gofnodion y cyfarfod diwethaf

Cyhoeddwyd dau eiriadur dros yr wythnosau diwethaf.

Y mae arweinwyr y Blaid Lafur yn baglu ar draws ei gilydd i i ddweud mai'r rheswm fod poblogrwydd y blaid wedi edwino ers yr etholiad diwethaf yw oherwydd nad yw'r 'neges' yn ddigon clir.

Dros yr wythnosau diwethaf bul fy ffrind CySill yn hen gyfaill digon cywir.

Bu Dr Gwynfor Evans ei hunan ynghanol y prysurdeb yn ystod yr hanner canrif diwethaf.

Williams oedd y diwethaf i ddirmygu'r athrawiaethau ond Crist yn y galon sy'n goleuo'r deall ac yn trawsnewid bywyd dyn a'i wneud yn etifedd iachawdwriaeth.

Cafodd MIHANGEL MORGAN ei wala o ffilmiau yn Aberystwyth y mis diwethaf.

Pleser digymysg oedd eistedd ar y staer yn y t■ lle 'roeddwn yn aros i wrando ar John Nicholas yn canu'r piano ar ryw noswaith dawel o haf yn y dyddiau cyn y rhyfel diwethaf.

Cyfeiriad e-bost dychmygol Meic Stevens oedd dan sylw yr wythnos diwethaf.

Nos Wener diwethaf ymddangosodd Nigela Lawson ar Have I Got News for You gydag enw Delia ar draws ei dwyfron - ond yn proffesu eu bod yn ffrindiau.

Gwelwyd yr elfen hon yn y gêm rhwng Caerdydd a Llanellir Sadwrn diwethaf.

Dengys profiad y blynyddoedd diwethaf, fodd bynnag, ei bod yn fwy anodd byth gwtogi ar wario cyfredol y llywodraeth oherwydd y gyfran uchel o gostau llafur yn y gwario hwn.

Waeth imi fod yn berffaith onest a chyfaddef fy mod i wedi methu perfformiad Hitchcock ar ddechrau'r Ddawns Ryng-golegol yn Aberystwyth y penwythnos diwethaf ond yn sicr mi oeddwn i'n bresennol pan gamodd Chouchen i'r llwyfan.

Gwyddel yw David Gepp, wedi'i fagu yn Belffast, on dwedi byw am yr ugain mlynedd diwethaf yn Llanerfyl, yn yr hen Sir Drefaldwyn.

Nid yw'r Cyngor wedi sylwi ar unrhyw gynnydd amlwg yn y gynrychiolaeth o leiafrifoedd ethnig ar raglenni'r BBC dros y deuddeg mis diwethaf.

Dydw i ddim yn cofio a oedd Dafydd Elis Thomas yn un ohonyn nhw; ond yn ystod y blynyddoedd diwethaf mi fuo na sawl un yn cwyno i'r Wasg Brydeinig droi ei chefn ar Gymru.

Iddi'n ffin bu Gorffennaf - i dyner Dynnu'i hanadl olaf: Megan, merch y gan, a gaf Ar daith i'r mor diwethaf.

Defnyddio camerâu electronig Yn y degawd diwethaf mae camerâu electronig wedi disodli platiau ffotograffig fel y ffordd mae seryddion yn cofnodi'u delweddau.

Yn anffodus mae nifer y Boda Tinwen yng Nghymru wedi lleihau dros y degawd diwethaf ac y mae'r gwaith a wneir gan y Gymdeithas er Gwarchod Adar a'r Cyngor Gwarchod Natur, yn chwilio am y rhesymau dros hyn.

Dylid nodi cryn lwyddiant yn y maes dros y degawd diwethaf, yn enwedig ym maes llyfrau plant a phobl ifanc lle y gwelwyd y twf mwyaf, ac mae ansawdd a diwyg y llyfrau'n cymharu'n ffafriol â'r hyn sydd ar gael mewn gwledydd eraill.

Mae yna sawl un sydd o'r farn fod hogia Bangor wedi gwella'n aruthrol yn ystod y misoedd diwethaf ac felly mi edrychwn ni ymlaen rwan at gael clywed eu sesiwn ar raglenni Gang Bangor yn y dyfodol agos gan mai dyna oedd y wobr yr oedd grwpiau colegau Cymru yn cystadlu amdani.

'Mae'n beth da nad ydych busnes chi ar werth, Miss Richards,' meddai Tasker Price, 'oherwydd petai o, fi fuasai'r person diwethaf ar wyneb y ddaear yma i'w brynu o.' Aeth at y drws.

Nid felly yr wythnos diwethaf.

Mae'r Arlywydd Clinton wedi cyfarfod Yasser Arafat ac Ehud Barak, Prif Weinidog Israel dros y dyddiau diwethaf i geisio dod âr trais i ben.

Gwelwyd hyn yn neilltuol yng Ngweithgor y Genhadaeth Gartref yn ystod y blynyddoedd diwethaf oherwydd yr oedd ceisio ymateb yn greadigol i'r argyfwng ysbrydol yn yr eglwysi a'r wlad yn fater agos iawn at ei galon.

Yn wir, fei clywyd yn dweud yr wythnos diwethaf na fydd ef yn gorffwys nes y bydd y rheilffyrdd yn ddiogel.

Tybed ai fi oedd yr unig un i weld eisiau yr hen bwll nofio wrth gerdded hebio Parc yr Arfau cym Stadiwm y Mileniwm wedir cywilydd ddydd Sadwrn diwethaf.

Roedd ei siwt dipyn bach yn rhy fawr iddo nawr oherwydd roedd ychydig o flynyddoedd wedi mynd heibio er y tro diwethaf y gwisgodd hi.

Yn ystod y blynddoedd diwethaf, fodd bynnag, mae anifeiliaid wedi cael eu lladd am resymau sydd yn hollol annerbyniol ym marn mudiadau fel Greenpeace.

Ond yn y cyfamser, mae'n weddol saff i haeru - saffach nag unrhyw sedd mae hi'n debyg o'i chipio yn San steffan - fod ei henw yn fwy cyfarwydd i bobol na'r un actores ffilmiau aral i Loegr ei chynhurchu yn ystod y chwarter canrif diwethaf.

Bu cyfnewidiadau cymdeithasol aruthrol yng Nghymru yn y chwarter canrif diwethaf.

Nid dweud yr ydym na chywirwyd ychydig arno o bryd i'w gilydd yng nghwrs y tri chan mlynedd diwethaf, ond y mae'n ddychryn meddwl cyn lleied o waith cywiro a fu arno.

Bu yn ymarfer y Gwarchodlu Cartref yn ystod y rhyfel diwethaf, a diddorol yw yr hanesion sydd gan amryw o ddynion lleol a fu dan ei hyfforddiant y dyddiau hynny.

Y fwyaf oedd Reading a Leeds yr haf diwethaf.

Yn Y Tafod diwethaf roedd na lun pedwar ymennydd a'r lleiaf o'r rhai hyn oedd un Poly Toynby.

Ond dydi bod yn Gymro da yn rhywle fel Bradford yn dda i ddim.' ' Mae'n cyfaddef nad peth hawdd o gwbl fu bod yn Gymro Cymraeg yn y Brifysgol ym Mangor yn ystod y blynyddoedd diwethaf: " Mae 'na adega' annifyr iawn wedi bod yn y coleg yma, er bod petha'n well dan y drefn newydd.

Cangen Rhostryfan: adroddodd y Llywydd fod aelodau cangen Rhostryfan wedi bod yn gweithio'n galed iawn ers y pwyllgor rhanbarth diwethaf.

Y tro diwethaf, bu'n rhaid cadw trefn drwy ddefnyddio tanc a gipiwyd gan Fudiad Cenedlaethol Somalia oddi wrth fyddin y wlad honno.

Ers sefydlu Teledu Annibynnol mae nifer y sianelau wedi cynyddu yn gyson, a'r cynnydd wedi cyflymu yn aruthrol yn ystod y degawd diwethaf gyda theledu lloeren ac, yn ddiweddar, teledu digidol.

Dim ond un Alun Jones sydd gennym, ond er mor annhebyg iddo yw nofelwyr eraill diwedd y saithdegau a'r wythdegau, mae'n ymddangos i mi inni gael adfywiad ym maes y nofel yn ystod y deng mlynedd diwethaf.

Profodd amaethyddiaeth ergyd sylweddol i'r adran da byw yn yr wythnosau diwethaf.

Dydw i ddim yn broffwyd ond rwyn darogan y bydd y Frenhiniaeth rhyw ddydd a ddaw yn melltithio y penwythnos diwethaf wrth i'r holl ddalennau o siwgwr cyfoglyd eplesu - fel maen nhw'n siwr o wneud - yn fustl.

Ychydig ddyddiau cyn y Nadolig diwethaf, anfonais lythyr i'r Wasg yn amddiffyn penodiad Mr Graham Hulse yn gadeirydd Awdurdod Iechyd Gwynedd.

Cofnodion y cyfarfod diwethaf

Os dach chi'n hoff o fyffio yna Supamyff oedd y grwp nath sesiwn i nir wythnos diwethaf efor caneuon Paid Gadael Fi Lawr, Cysgod yng Ngolaur Tan a Stryd Womanby.

Pan gynhaliwyd gwyl genedlaethol yn Llanbed y tro diwethaf - yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1984 - cyhoeddodd Cymdeithas yr Iaith bapur o'r enw CYMRU 2000. Ein dadl ar y pryd oedd y gallasai cymunedau naturiol Cymraeg fod wedi diflannu ymron erbyn troad y ganrif, er y byddai dros 400,000 o unigolion yn dal i siarad Cymraeg.

Nefoedd o le i naturiaethwyr porcyn y blynyddoedd diwethaf yma hefyd, medda nhw ynte, welais i yr un eto!

Cyhoeddwyd gydag awdurdod yr wythnos diwethaf mai dim ond pan fo rhywun arall yn gwneud hynny y mae goglais yn gweithio.

At ei gilydd, mae gweinyddu drwy gyfrwng y Gymraeg a'r Saesneg yn ffenomen gymharol newydd ac er bod defnydd cyhoeddus o'r Gymraeg wedi cynyddu'n aruthrol yn ystod y degawdau diwethaf, nid yw gweithredu drwy gyfrwng y ddwy iaith eto'n beth cwbl arferol a diffwdan.

Y mae'r ffordd y bu'r papurau tabloid yn ystod y dyddiau diwethaf yn corddi teimladau rhagfarnllyd tuag at yr Almaenwyr yn ernes o'r ysbryd milain tuag at wledydd Ewrop sy'n peri i ddyn ofni dylanwad rhai o'r carfannau adain-dde yn Lloegr.

Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, er enghraifft, bu nifer y gwragedd priod a ymunodd a'r gweithlu yn llawer uwch na'r disgwyl, tra bu'r cynnydd mewn cynhyrchaeth llafur, ar y llaw arall, yn is o gryn dipyn.

Y tro diwethaf y clywais yr opera, yr oeddwn yn grwt dwy ar bymtheg, a chefais y fraint o'i gweld yn cael ei pherfformio yn yr Opera yn Paris.

LIWSI: (O dan y diwethaf) 'Liwsi!

Y mae llawer o fusnesau newydd gwahanol wedi ymsefydlu yn Swindon yn ystod y blynyddoedd diwethaf hyn.

Go brin y bydd Tony Blair yn poenin ormodol am ganlyniadau etholiadau dydd Iau diwethaf.

Fodd bynnag, er bod yr NCT yn cymryd cam i'r cyfeiriad cywir, ofna'r Gymdeithas nad ydyw'r Swyddfa Gymreig wedi achub y cyfle i lunio canllawiau grymus a fyddai'n fodd i warchod yr iaith yn ei chadarnleoedd traddodiadol a hyrwyddo ei hadferiad mewn ardaloedd a'i collodd yn ystod y ganrif a hanner diwethaf.

Magodd a chynyddodd yr ■ydd Wyllt Gyffredin yn ystod y blynyddoedd diwethaf, ond dichon mai adar dof oedd eu cyn-dadau.

Gyda'r 21ain ganrif yn mynd rhagddi, roedd yn bryd bwrw golwg yn ôl dros y mileniwm diwethaf.

Hi oedd yn gyfrifol am drefnu rali yng Nghaerdydd yr wythnos diwethaf sy'n rhan o gyfres fydd yn cael eu cynnal trwy Brydain er mwyn rhoi pwysau ar y llywodraeth i sicrhau bod yr anabl yn cael yr un hawliau a phawb arall yn y gymdeithas.

dyna'r holl fân streiciau a gafwyd yn ystod y blynyddoedd diwethaf.

fel yr awgrymwyd yn y cymro yr wythnos diwethaf roedd y rwmaniaid yn llawer gwell yn dechnegol na chwaraewyr cymru.

COLLEDION: Yn ystod yr wythnosau diwethaf bu farw chwech o drigolion yr ardal.

Rhoi i'r rhai sydd ganddyn nhw'n barod fu prif ysgogiad y Toriaid dros y pymtheng mlynedd diwethaf gan wneud y tlawd yn dlotach ond rhoi i gyfran helaeth o'r dosbarth canol hyd yn oed arian i'w wastraffu.

Esboniodd aelodau o'r Gymdeithas eu bod eu bod yn gwrthod yn llwyr gyd-ddatganiad y mis diwethaf rhwng 'Orange' a'r quango, y Bwrdd Iaith, lle bu cyfeirio at 'ystyried' y 'posibiliadau o ddefnyddio'r Gymraeg'.

Wrth i'r 20fed ganrif ddod i'w therfyn darlledodd BBC Radio Cymru gyfres hanes llafar 16 rhan Hyd Ein Hoes, sef menter unigryw a ail-greodd brofiadaur can mlynedd diwethaf drwy leisiaur bobl a fun byw drwyddynt.

Y tro diwethaf roeddwn i yn Y Bae fel Y Docs oedd enw'r lle ac yr oedd on lle gwahanol iawn i'r hyn ydio heddiw er bod yna ambell i hen wal ac ambell i hen dafarn fel y Packet yn dal i sefyll.

Fis diwethaf, roedd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wedi herio Prif Ysgrifennydd y Cynulliad Cenedlaethol, Alun Michael, i wneud yn siwr y byddai Araith y Frenhines (sydd yn gosod ger bron raglen waith llywodraeth Westminster am y flwyddyn i ddod) yn cynnwys ymrwymiad i ddarparu Deddf Addysg.

Yn anffodus, fodd bynnag, er bod dulliau rhagolygu tymor byr wedi gwella gryn dipyn yn ystod y blynyddoedd diwethaf, y mae elfen o ansicrwydd yn perthyn i unrhyw ragolwg economaidd.

Mae nifer yr adnoddau addysgol Cymraeg sy'n cael eu cynhyrchu'n flynyddol wedi cynnyddu ddeng gwaith dros y ddegawd diwethaf.