Llyfrgell Home Page Contents

Llyfrgell Owen Phrasebank

iau

iau

Mae meddygaeth lysieuol yn ei ddefnyddio i drin anhwylderau'r iau, y clefyd melyn, y gymalwst, cryd cymalau, rhai anhwylderau'r arennau ac i rwystro neu ddileu cerrig y bustl.

Cafwyd hefyd yr alcaloid behine ac y mae ymchwil yn yr Unol Daleithiau wedi dangos fod gan hwn effaith arwyddocaol ar yr iau.

Gadawodd Craig Ryall ei gartre yn Heol Illtyd, Pentre'r Eglwys, Pontypridd, am naw o'r gloch nos Iau.

Ddydd Iau, mae'r gyflwynwraig deledu adnabyddus o'r Rhyl, Carol Vorderman, yn cyhoeddi'r cynllun yn swyddogol.

Yn y gyfres 16-rhan, byddair cyfranwyr hyn yn adrodd hanesion oedd yn emosiynol ar brydiau, o'r ffordd yr arferent fyw ddegawdau yn ôl, ar modd yr oedd moesau cyfnewidiol a dyfeisiadau technolegol wedi effeithio ar eu bywydau, tra y bur cyfranwyr iau yn trafod eu gobeithion ar gyfer y dyfodol.

Mi fydd swyddogion y Cynulliad yn cyfarfod cynrychiolwyr y cwmni yng Nghaerdydd ddydd Iau er mwyn trafod y cais.

Chwaraeir y gêm brawf gynta rhwng Lloegr a Phacistan ddydd Iau, ac y mae pryder ynglyn â ffitrwydd Craig White Fe gollodd e seswn hyfforddi ddoe gydag anaf i'w gefn.

Dyw Trefnydd newydd Merched y Wawr ddim wedi bod yn aelod o'r mudiad erioed a'i phrif nod fydd denu'r to iau i ymuno.

Mae hi'n anos i'r corff ymddangos yn iau, fodd bynnag, ac yn yr Act Gyntaf, mae cyhyrau a phwysau cyrff yn anochel yn hŷn na'r arddegau - trafferth teledu eto yw ei fod yn gyfrwng mor naturiolaidd, fel rheol, fel bod unrhyw wyro i ffwrdd oddi wrth y cwbl realistig yn annerbyniol tra bod llwyfan yn barod i gyflwyno gwahanieth fel rhan o her actio.

Yn niffyg hynny, rhagwelodd y dydd pan fyddai'r to iau o weinidogion yn dihuno ryw fore i ganfod nad oedd ganddynt eglwysi o gwbl a dim gafael ynddynt:

y wawr yn codi ar Gymru, hualau'n cael eu lluchio ymaith, iau gormes canrifoedd yn cael ei thynnu, y mynyddoedd yn bloeddio canu, y coed yn curo dwylo, ac felly ymlaen.

Tybir i hyn ddigwydd am fod y betys yn hybu effeithiolrwydd yr iau; ac un o swyddogaethau'r iau yw trin braster.

Fel efo'r sudd fe roddir y te hefyd i iachau'r iau ac ar gyfer y clwyf melyn.

roedd ei frawd huw, ddwyflwydd yn iau, yn frwd frwd mi ddylent(taf:ddylen) nhw rasio fel slecs !

'Doedd gen' i mo'r iau i wrthod ac mi es.

Wrth i ni gyrraedd ar ddydd Iau, roedden ni'n ymuno â chwmni dethol.

mae'r Cyngor yn falch iawn o ymroddiad BBC Radio One trwyr rhaglen benodol i Gymru ar nos Iau.

Efallai fod mab hynaf ac aer Maurice Wynn, yr enwog Syr John Wynn o Wedir yn ddiweddarach, wedi bod yn gyd-ddisgybl â Morgan am rai blynyddoedd, er bod mab y sgweier ryw wyth mlynedd yn iau na mab y tenant.

Ond roedd y dyfarniad ddydd Iau i ganiatau i'r ail-gyfrif barhau yn cael ei ystyried fel buddugoliaeth i'r Dirprwy Arlywydd Al Gore.

Tristwch mawr ein heglwysi tros rannau helaeth o'r wlad yw eu bod wedi colli cysylltiad i'r fath raddau â'r genhedlaeth iau.

Y bore y clywsom am farwolaeth Tom yr oeddem ein dau - dau o flaenoriaid iau yr Eisteddfod - yn ystafell Bedwyr yn y Coleg, wedi'n syfrdanu gan y newyddion am ei ddamwain angheuol.

mae'r dewiswyr wedi cyhoeddir tîm ar gyfer y Prawf Cynta yn erbyn Indiar Gorllewin fydd yn dechrau yn Edgbaston Ddydd Iau.

Wrth bwffian fel taid i fyny i'r man gwylio, gwelais wraig ifanc yn gwthio pram yr holl ffordd a gwr arall yn cario plentyn swnllyd fel iau ar ei ysgwyddau.

Oddeutu'r pum cant, fwy neu lai, sydd yn cystadlu yn Adran Llên y Genedlaethol bob blwyddyn, er bod pum mil a mwy ar b'nawn Iau yn ysu am roi 'u llinyn mesur ar 'u tipyn ymdrechion nhw hefyd.

Erbyn hynny yr oedd yn adran iau yr ysgol gynradd ac yn rhy hen i gael Mam yn ei chwrdd wrth y giat.

Ddydd Iau dywedodd yr Arlywydd Clinton bod pobol America'n haeddu canlyniad teg a thrylwyr yn yr etholiad Arlywyddol.

Ar y bore Iau tyngedfennol, tua hanner awr wedi un-ar-ddeg y bore, roedd wedi clywed sŵn ergydion trwm yn dod o dy Ali - fel sŵn ergydion bwyell.

Ar y pryd roedd angladdau'r rhai gafodd eu lladd gan hofrennydd Israel ddydd Iau'n cael eu cynnal.

Cylch Chwarae Dechreuodd Cylch Chwarae'n ddiweddar; mae tri sesiwn ar gael sef bore a phrynhawn Mawrth, Mercher a Iau.

Am dri mis a mwy wedi ymsefydlu yn Llangynin, bu Euros a'i frawd iau, Trefor, yn ennill eu tamaid yn dal a gwerthu cwningod.

Diwrnod Lloyd George ar ddydd Iau'r cadeirio oedd un o uchelfannau pob eisteddfod.

Gwêl y genhedlaeth iau lai o'r gwirionedd, am eu bod mor benderfynol i roi'r bai ar ei gilydd, ar amgylchiadau, ac ar y Gors.

Rhaid datblygu partneriaeth rhwng ysgolion babanod a iau a'r ysgol feithrin gan bod y broses datblygol wedi hen gychwyn yn y plentyn tair a phedair oed.

Yn y gyfres 16-rhan, byddai'r cyfranwyr hyn yn adrodd hanesion oedd yn emosiynol ar brydiau, o'r ffordd yr arferent fyw ddegawdau yn ôl, a'r modd yr oedd moesau cyfnewidiol a dyfeisiadau technolegol wedi effeithio ar eu bywydau, tra y bu'r cyfranwyr iau yn trafod eu gobeithion ar gyfer y dyfodol.

Ddydd Iau, unwaith eto ail hwylio am y Falkands a phan oedd yn gwawrio ddydd Sadwrn gwelwyd ynys Beachene, ddeng milltir ar hugain i'r de o'r Falklands.

Diwedd y stori hon yw i'r papur wythnosol lleol y 'North Wales Weekly News' gario stori y dydd Iau canlynol yn sôn am Brian Bates yn mynd i Westy'r George i drin gwallt Mrs Thatcher.

mae'r rhaglen gylchgrawn The wRap (ar yr awyr ddwywaith yr wythnos ar ddydd Mawrth a dydd Iau) wedi cyflwyno pynciau ychwanegol yn ogystal â chyflwyno ei detholiad arferol o ffyrdd o fyw, chwaraeon, newyddion, adloniant a diwylliant tra profodd After Midnight, sioe jukebox fideo fywiog wedii chyflwyno gan Lisa Matthews, yn boblogaidd iawn.

Go brin y bydd Tony Blair yn poenin ormodol am ganlyniadau etholiadau dydd Iau diwethaf.

Ym Mro Gyr fodd bynnag mae'r Hen Dywodfaen Goch yn brigo yn y canol ar Gefn Bryn tra bod y creigiau iau, sef y Garreg Galch a'r Grit Melynfaen, yn gorwedd o cwmpas ar bob tu.

Am 2.30pm ddydd Iau, Ionawr 18ed, bydd dirprwyaeth o Gymdeithas yr Iaith yn cyfarfod a Jane Davidson A.C. (Ysgrifennydd Addysg y Cynulliad) yn adeiladau'r Cynulliad yng Nghaerdydd.

Roedd ynunion fel cegin ffermdy - dresel, cwpwrdd tridarn, tan agored mewn basged haearn bwrw hanner ffordd i fyny'r wal, a goginiai gigoedd a physgod mewn dull barbiciw, crogai anferth o iau bren ar wal arall ynghyd a phob math o daclau gwneud menyn.

Ddydd Iau dwytha roeddan ni i fod i fynd, ond mi basiwyd gan Mrs Robaits ei bod hi'n rhy oer i fynd i'r dŵr, ac mi ddaru ni ddechra' meddwl na cheusan ni byth fynd - ond heddiw oedd y diwrnod mawr.

"Mae'r gwaith yn mynd yn drymach bob dydd a finnau ddim yn mynd dim iau.

Ffrainc yn erbyn Portiwgal ym Mrwsel Nos Fercher ar Iseldiroedd yn wynebur Eidal yn Amsterdam Nos Iau.

Fe orlifodd y boilyr yn storfa'r ysgol ddydd Iau diwethaf gan ddinistrio tipyn o'n hadnoddau.

Geraint Jarman - Chwilio am y Llais Angerddol, S4C 8.00 Nos Iau, Medi 28ain.

Roedd y dyfarniad ddydd Iau i ganiatau i'r ail-gyfrif barhau yn cael ei ystyried fel buddugoliaeth i'r Dirprwy Arlywydd Al Gore.

Bydd y gêm yn rownd wyth ola'r Cwpan Pêl-droed Cenedlaethol, rhwng Y Barri a TNS - honno gafodd ei gohirio gyda dim ond chwarter awr o amser ychwanegol yn weddill - yn cael ei hail-chwarae nawr yn Y Barri ddydd Iau.

Yn araf gwasgarodd y dorf, yr awydd am ymladd wedi'i ddeffro, a dau o'r plant iau yn dechrau arni, ond dim ond ein dynwared ni oedden nhw, ac ni allai smalio tila felly fyth ddigoni syched y dorf am waed go iawn.

"Mae hi'n ddydd Iau yr wythfed o Ionawr yfory," cyhoeddodd.

Cyhoeddir enw enillydd pob noson ac ar ddiwedd nos Iau, cyhoeddir enwau'r pum cystadleuydd fydd yn ymddangos ar y llwyfan terfynol nos Sadwrn.

Pan oedd ef yn iau roedd yn gricedwr o fri ac yn chwarae i dm Maesteg.

Ond ddydd Iau diwethaf mi sylwodd staff yr atomfa bod rhywfaint o'r gwymon ger yr orsaf wedi troi'n wyn.

Mae troellwr Morgannwg Robert Croft wedi'i gynnwys mewn carfan o 13 ar gyfer prawf cynta Lloegr gyda Phacistan ddydd Iau.

A wnest ti ddim ymdrech i ddod yn ôl i Gymru pan oeddet ti'n iau." "Sut y medrwn i?

Ymddengys i Thomas Jones lunio cynllun cadoediad, lle byddai'r ddau drên a gyrhaeddodd nos Iau yn cael mynd trwy'r groesfan, pe byddai'r milwyr yn cilio i'r orsaf am bymtheng munud.

Mae'r creigiau eu hunain yn debyg i'r creigiau a geir i'r gogledd o Ddyffryn Tywi i Gwm Tawe, heblaw eu bod yno yn gorwedd yn weddol daclus o ran oed, un ar ben y llall, o'r Hen Dywodfaen Goch yn y gorllewin i'r Cystradau Glo iau yn y dwyrain.

Ar hyn o bryd mae Pwyllgor Cyffredinol yr Undeb yn cyfarfod ar y dydd Iau cynta o bob mis.

Mae'r ffaith bod y carfannau yma wedi uno - er eu bod fel arfer yng ngyddfau ei gilydd - a'u bod wedi cyhoeddi ymateb ar y cyd, oriau'n unig ar ôl i aelodau Cymdeithas yr Iaith Gymraeg fod yn dosbarthu taflenni i staff y Cyngor ddydd Iau diwethaf yn tanlinellu pa mor sensitif yw'r mater yma.

Cafodd y troellwr wybod eu fod yn ôl yng ngharfan Lloegr o 14 ar gyfer y prawf cynta yn erbyn Indiar Gorllewin fydd yn dechrau yn Edgbaston ddydd Iau.

"Rydw i'n ofni mai prinhau mae'r Cymry sy'n câl y fath foddhad heddiw; mae cynifer o'r genhedlaeth iau wedi'u gwasgaru i bob rhan o'r byd a Saeson wedi dod yn 'u lle nhw.

Fe fydd uchafbwyntiau gyda'r nos o gêmau eraill Cymru yn erbyn Siapan (Sadwrn, 9 Hydref) a Samoa (dydd Iau 14 Hydref) ac o unrhyw gêmau pellach y bydd Cymru yn eu chwarae yn ystod y gystadleuaeth.

"Mae angen ffeindio pethau sy'n gyffredin i'r genhedlaeth hŷn a'r ifanc." Mae'r mudiad eisoes wedi dechrau crelu 'canghennau' newydd i aelodau iau o dan yr enw Clybiau Gwawr ac mae Non Griffiths yn bwriadu parhau gyda'r polisi.

Ar nos Iau, bu ein rhaglenni eithrio ar BBC Radio 1 yn hynod o lwyddiannus, gan gynyddu nifer gwrandawyr yr orsaf yn gyffredinol.

(Gweddi a gyhoeddwyd gan Ganolfan Sant Samson, Efrog) Hyn, gan obeithio y bydd y weddi o gysur i'r rhai sy'n hŷn ac yn gymorth i warchod rhai iau rhag hunanoldeb.

"Efallai y bydd rhai pobol yn dweud, 'os dyna safon iaith ysgolion Cymraeg y De-ddwyrain, byddai'n well hebddyn nhw'." Iddo ef, nid bratiaith yw'r gymysgedd o Gymraeg a Saesneg sy'n cael ei siarad gan bobol ifanc y deffroad iaith, gyda'u cam dreiglo a'u brawddegau 'anghywir'; iddo ef, mae hi'n dafodiaith ynddi ei hun, yn iaith yr oedd actorion amlwg fel Richard Lynch neu Jâms Thomas yn ei siarad pan oedden nhw'n iau.

Ond yng ngeiriau Syr T H Parry Williams, mae Towyn yn un o'r bobl ryfeddol hynny sy'n "myned yn iau wrth fyned yn hŷn".

Y tro cyntaf ers blynyddoedd i rywun ddweud wrthaf fi eu bod nhw'n fy ngharu ac maen gwneud fy nghyfrifiadur in honco, meddai cyfaill a agorodd ei neges RWYNDYGARUDI ddydd Iau diwethaf.

Dydd Iau Annwyl Lludd, Mon Dieu!

Alec Stewart fydd capten Lloegr yn yr Ail Brawf yn erbyn Indiar Gorllewin yn Lords Ddydd Iau gan fod Nasser Hussain wedi torrii fys.

Tarian Gwilym Humphreys i'r oedran iau, Tarian Evie a Heulwen Jones i'r oedran canol, a Tharian Twynog Davies i'r oedran hŷn, a chalondid calon yw gweld rhywle rhwng trigain a phedwarugain o'r aelodau yn cyfranogi yn y cystadlaethau hyn, y naill flwyddyn ar ôl y llall.

Er bod Mathew Tomos y Plant a'i deulu yn wynebu cyni a dioddefaint, pobl sy'n plygu dan yr iau'n ddirwgnach ydynt hwy, gan addoli teulu Pen y Bryn yn ddigwestiwn.

Cyfeiriais, wrth gwrs, at enw fy chwaer ieuengaf Fflos, 'Florence Graham Davies', a hefyd at enw fy 'Auntie Polly,' chwaer i'm mam ond rhyw flwyddyn a hanner yn iau.

Mae'r rhestr hon gan y Cyngor Llyfrau yn cael ei diweddaru bob dydd Iau.

Fel ym mhob oes, cofiaf fod criw mawr iawn yn cystadlu yn yr oedrannau iau ond mai prinhau fyddai'r cystadleuwyr wrth fynd yn hŷn.

I un a welodd bortread David Lyn o Ifans, y mae John Ogwen ar yr olwg gyntaf yn iau ac yn llai ffwndrus.

Er yr Oesoedd Canol mae'r Ffrancwyr wedi defnyddio sudd betys i buro'r iau (afu).

'Cyfaill yr iau' y gelwid sicori gan Galen, y meddyg Groegaidd o'r ail ganrif OC Yn ôl coel gwlad ar hyd y canrifoedd yr oedd sicori'n medru glanhau'r corff o wenwyn.

Chwaraeir gêm ail gymal Abertawe a Merthyr nos Iau.

Bore fory (ddydd Iau) am 10.30 yn Ysgol y Parc, ger y Bala, fe fydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn lansio'r 'Chwilotydd', peiriant chwilio unigryw ar gyfer y We Fyd-Eang sydd yn dod o hyd i safleoedd Cymraeg.

Gan fod ganddi docynnau awyren, a chan ein bod ninnau'n gadael ar y dydd Iau, gwnaethpwyd trefniadau i ni gasglu Siwsan a'r plant o'u cartref yn gynnar yn y bore a'u hebrwng yn ôl i Gymru.

Mae'r Cyngor yn falch iawn o ymroddiad BBC Radio One trwy'r rhaglen benodol i Gymru ar nos Iau.

Maen teimlo y gallai ei bresenoldeb yn annerch Pwyllgor Technegol Undeb Rygbi Cymru nos Iau, fod yn hollbwysig.

Enillodd Clwb Penmynydd gyda'u harddangosfa fawr ar y thema 'Byd Disney' a daeth yr aelodau iau yn ail gyda'u harddangosfa ar 'Chwaraeon'.

Ceir cadarnhad pellach o'r patrwm yma wrth ddadansoddi canrannau darllenwyr Cristion fesul grwpiau oedran unigol: Sylwer yma fod proffil darllenwyr Dan Haul yn gogwyddo tuag at oed iau.