Llyfrgell Home Page Contents

Llyfrgell Owen Phrasebank

ohono

ohono

Pen tua hanner awr daeth Is-Bennaeth yr ysbyty i'n gweld gan dywys dyn tynnu lluniau'r ysbyty a dynnodd lun ohono yn edrych yn bwysig gyda Kate ac yn ysgwyd llaw â mi.

Mae angen cynllunio'r defnydd o'r gair llafar yn fanwl o safbwynt y defnydd ohono gan athrawon a disgyblion.

Laserau tiwnadwy Un o'r datblygiadau mwyaf cynhyrfus ym myd y laser yn y blynyddoedd diwethaf yw'r laser tiwnadwy - laser lle gellir amrywio tonfedd y goleuni a ddaw ohono.

Cynhyrchir 'aflatoxin' gan ffwng a gall fod yn farwol i adar os bwytant ddigon ohono, - felly cadwch eich llygaid yn agored am y 'Sêl Cymeradwyaeth'.

Lliwiau ffenest siop oedd lliw y cynhaeaf hwnnw, a gwneud y gorau ohono wnaeth yr adar.

Nid gweld y cymeriad yn nodweddiadol o'r cyfraniad a wnâi, ond gweld yr hyn a sgrifennodd rhywun yn nodweddiadol ohono.

Roedd hyn yn dipyn o loes i'm cydletywr, ond doedd wiw iddo ef brofi ohono; ac atgoffwn innau ef yn gyson â'r geiriau: "Gwatwarus yw gwin, a therfysgaidd yw diod gadarn!" Roedd honno'n flwyddyn galed iawn, ond bwriais iddi'n ddiarbed gan y gwyddwn yn dda na fyddai ailgynnig mewn cyfnod felly.

Tynnwn wersi ohono.' Dyna anogaeth gwbl Hen-Destamentyddol.

Fyddai ganddi ddim cywilydd ohono yn yr Hengwrt heno.

Rheswm arall dros i'r Beibl fod yn anadnabyddus i fwyafrif mawr y boblogaeth oedd mai copi%au llawysgrif ohono'n unig oedd ar gael.

Beth bynnag, mae Blair yn gwybod y gall ef adfer ei boblogrwydd trwy foddir tabloids yn fuan iawn â lluniau neis, cwtsi-cwtsi-cw, ohono fo a Cherie ar Babi Blair newydd.

Phillips ohono yn iawn: y mae'r seler yn cyfateb i Uffern yn Saer Doliau; y mae lleoliad Y Ffin mewn cwt sy'n gallu gweld yr eglwys yn arwydd o bellter y bobl o'r ysbrydol; y mae'r Tŵr yn dangos gwacter ystyr a ddaw i bobl sydd wedi eu gwahanu'n llwyr o'r ysbrydol.

Ac fe alla i roi disgrifiad da ohono i'r heddlu hefyd.' Erbyn i Debbie fynd yn ôl i'r ysgol nid am ei rhedeg yn unig yr oedd hi'n enwog.

Prif nodwedd y diwinydd da yw ei allu i ddatgan bod Duw yn fwy nag unrhyw ddehongliad ohono: prif nodwedd y gwleidydd da yw ei allu i ddangos bod gwleidyddiaeth iach yn fwy nag unrhyw athroniaeth wleidyddol.

Mae'n bwysig nodi sylw Zola fod ei ychwanegiad personol o i'r calipr wedi ei wneud yn fwy ohono'i hun.

Dyma un hanes vn nodweddiadol ohono:

Does gennych chi ddim diddordeb yn y fferm Mr Jenkins, dim ond fel lle i wneud arian ohono.

Rhywbeth yr oedd gan Emli ddigon ohono, mae'n fwy na thebyg.

Fe berthynai'r saint, yn fras, i'r oes Arthuraidd, a rhan o'r darlun hanesyddol o Arthur yw'r portread ohono a geir yn y Bucheddau, er ei fod yn sicr yn cynnwys elfennau chwedlonol.

A phan glywodd Rondol fod Pitar Wilias yn gwneud montibag ohono ar lwyfannau'r wlad, y cyfle cyntaf a gafodd fe ddwedodd wrtho, 'Weli di Pitar - ma'n nhw'n dweud wrtha i dy fod yn cymryd fy enw'n ofer am fy mod yn cymryd ambell i lasiad o gwrw, ac na fyddi byth yn son am dy ffrindia sy'n llyncu wisgi.

Esboniodd un gŵr wrthym dros ginio mai'r Iddewon oedd yn gyfrifol am gael gwared ohono o'i swydd.

Er mawr loes i Harri Gwynn ceryddwyd ef gan nifer o wr blaenllaw y genedl am feddwl derbyn y fath ychwanegiad i'w gyflog a dywedwyd wrtho mai ei ddyletswydd oedd ad-dalu cyfran sylweddol ohono.

Mae'n amheus faint hyd yn oed o'r graddedigion diwinyddol a welsai gopi cyflawn o'r Beibl erioed namyn cael cip ar ddarnau ohono, neu lyfr unigol fel y Sallwyr, ynghyd â phob math o ddeunydd eglurhaol ac esboniadol o gwmpas y testun ei hun.

Synnwn i ddim na allai Bill Roache (Ken Barlow) chwarae ei ran heb sgript gan fod y cymeriad yn siwr o fod yn rhan ohono ar ôl chwarae'r rhan o'r bennod gyntaf.

Ef a wnaeth y rhan fwyaf o'r gwaith o ddiwygio iaith y Beibl Cymraeg cyn cyhoeddi argraffiad 1620 ohono yn dilyn cyfieithiad cyntaf Morgan.

Fel ag iodin cyffredin, pan roddir ffurf ymbelydrol o iodin i berson, mewn diod neu drwy chwistrelliad, bydd canran sylweddol ohono yn cael ei amsugno gan chwarren y thyroid cyn cael ei ryddhau i'r corff fel hormonau.

Felly mewn ffordd roedd o'n benderfyniad hollol bragmatig, ond fel mae'n digwydd mae o'n bendant yn rhywbeth yr ydw i'n cael cic ohono fo, felly mae o'n gweddu i'r dim.

Er mwyn gwneud hynny, y mae hi'n ei wthio i droi at ran arall, uwch, ohono'i hun, sef yr Hunan, neu'r Uwch-ego, dan yr enw Arthur.

Nid oedd newid sylfaenol yng nghyfeiriad meddwl Hugh Hughes yn ei ysgrifau maith yn y Seren Ogleddol, felly, ond yn sicr yr oedd ei bwyslais yn dechrau symud o'r ymosodiad cyffredinol ar berthynas yr Eglwys a'r wladwriaeth, tuag at un agwedd arbennig ohono.

Meddai Eirlys: "Mae pobl yn dod o bobman i brynu baco yma am eu bod yn fwy hoff ohono na'r stwff sydd wedi ei bacio'n barod, er ein bod yn gwerthu hwnnw hefyd.

Ond mor effemeral yw cymaint ohono.

Nid yw'r agwedd broffwydol bob amser yn gwneud cyfiawnder â'r gwirionedd fod gan bechod allu na all dyn ohono'i ei hun ei drechu.

Hynny yw, mae'n rhesymol tybio y byddai llenor yn meddu ar dreiddgarwch Danied Owen yn datguddio mwy ohono ei hun yn ei waith.

Ystyrid sug y planhigyn yn feddyginiaeth bwerus ac arferid cymryd peth ohono yn y gwanwyn i buro'r gwaed.

Wrth glywed curiadau cyson cacynaidd y moto beic bychan wrth iddo wasgu'r sbardun i'r pen er mwyn tynnu'r owns olaf o nerth allan ohono, hiraethai Dei am gael bod yn berchen moto beic go iawn, un ai un bychan nerthol, neu un mawr trwm a fyddai'n rhuo fel storm bell wrth wibio ar hyd y ffordd.

Ar un olwg, gallech daeru bod yna ddau ohono o gwmpas y lle, - rhyw fath o ddwy natur mewn un doctor, megis.

Arhosodd yn daclus ger drws yr ysgol ac ohono daeth boneddiges yn ffwr o'i phen i'w thraed.

Trwyn cam oedd ganddo fe - wi'n credu ma trwyn Rhufeinig yw disgrifiad yr arbenigwyr ohono fe.

Pa wendidau bynnag a ganfyddid yn ei berthynas â'i gydnabod, ei statws ar ei aelwyd ei hun ac adlewyrchiad ohono o fewn ei gymdogaeth a gyfrifai fwyaf.

Gollwng peth ohono drwy'r hollt yn y drysau ôl, efallai?

Estynnodd lyfryn o'i boced a darllen ohono: 'Lleidr yw Vatilan a phlismon o'r enw PC Llong wyf innau.'

Rhaid bod cryn dipyn ohono ar gael er mwyn iddo allu ffurfio gwedd hylifol ddigonol.

Mae rhannau ohono wedi eu haredig a'r cynhaeaf wedi ei gasglu.

Dyheu'n ofer am ei atgyfodi fel yr oedd sydd yn y trydydd, ond ar ddechrau'r paragraff nesaf mae'r bardd fel petai'n derbyn fod y bedd wedi'i gau, ac wrth ystyried beth roedd Siôn yn ei olygu iddo mae'n ei fewnoli'n rhan ohono'i hun.

A brawddeg fawr ydyw: pan gnulia'r gloch, meddai, na ofynnwch am bwy, canys mae'n cnulio amdanoch chwithau hefyd, oblegid nid rhyw ynys ddigyswllt yw dyn, ond cyfandir, ac megis ag y mae'r cyfandir ychydig yn llai am bob torlan ohono a syrth i'r môr, felly ninnau, canys gyda phob un a gollir y mae rhywfaint ohonom ninnau hefyd wedi ei golli.

Llosga draean ohono mewn tân yng nghanol y ddinas pan ddaw dyddiau'r gwarchae i ben; cymer draean a'i daro â'r cleddyf o amgylch y ddinas; gwasgara draean i'r gwynt, ac fe'i dilynaf â chleddyf.

Ohono daeth tri dyn anferth, dau mewn crwyn ac yn cario gwaywffyn a'r llall fel rhywbeth allan o'r comics.

'Chewch chi fawr ohono yn Arfon Kate Roberts a thuedda i deneuo argyfwng gwirionedd y gweithwyr di-waith yn nofelau T.

Ar y llaw arall, cyfleir darlun dirmygus neu chwerthinllyd ohono wrth adrodd am y gwrthdaro rhyngddo a'r sant.

Gwenodd ar Leusa Parry, a oedd wrth ei phleser yn llnau'r brasus: llawenydd ei bywyd hi oedd y sglein ar yr allor: Talai o'i phoced ei hun am y Brasso ar ôl i Undeb y Mamau gwyno ei bod yn defnyddio gormod ohono; ond ni ddychwelodd Leusa Parry ei gwên, ac roedd hynny'n brifo o gofio fel y bu hi'n ddadlau drosti.

Cymorth beirniadaeth E Lewis Evans, y mae M Wynn Thomas yn edmygus iawn ohono, ysgolhaig a gweinidog Annibynnol a ddeallodd yn gynnar ba mor astrus oedd ei arwr; a chymorth beirniadaeth Hugh Bevan ar ei ôl, yr hwn yn Morgan Llwyd y Llenor a astudiodd yr awdur fesul llyfr yn ogystal ag yn gyffredinol.

Yn 'Atebiad y Golygydd i Lythyr Mr Saunders Lewis' yn yr un rhifyn cydnabu Gruffydd fodolaeth traddodiad ond fe'i cafodd ei hun yn anghydweld â diffiniad Saunders Lewis ohono.

Fel maen digwydd, mae dal hamster yn rhywbeth y mae gen i rywfaint o brofiad ohono.

Collais y cyfle i weld y cynhyrchiad ar lwyfan, felly balch iawn oeddwn o gael gwylio telediad ohono.

Yn gyntaf oll, disgwylid iddo reoli'n dda ac, yn ail, edrychid arno fel un a roddai esiampl i eraill o'i 'berffeithrwydd' (neu o leiaf ei ddehongliad ef ohono) er mwyn gwneud dynion eraill yn dda.

Gweud wnath e fod un cymal yn y 'wyllys na fedre neb neud pen na chynffon ohono fe.

Fe'i gwnaed bron yn anweladwy gan y darlun bwystfilaidd a dynnent ohono.

Tynnodd y ddau grys ohono'n ofalus a'u cadw yn y cwpwrdd dillad i gael gwared a'r plygion.

Roedd hi newydd glywed Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (mudiad yr oedd hi yn aelod amlwg ohono) yn siarad ar y Radio.

(i) Cynlluniau a datganiadau polisi statudol ac anstatudol fel, e.e., sylwadau ar y Cynllun Fframwaith neu unrhyw adolygiad ohono, creu cynlluniau lleol a datblygu unrhyw bolisi cynllunio arall sydd yn effeithio ar bolisi%au cyffredinol y Cyngor.

Y tu ôl i'r amrywiol wyddorau, y tu ôl i brydferthwch, y tu ôl i economeg, y tu ôl i'n perthnasau cymdeithasol a'n hymwybod â hanes, y mae'r gwreiddyn y tarddant i gyd ohono.

Ymgorfforir y dogfennau canlynol sydd ymghlwm wrth y Cytundeb Comisiynu ynddo, a byddant yn rhan ohono:-

(Pe bai rhywun yn cymryd y fforch dde byddai honno'n mynd heibio i adfeilion hen dollborth Tyrpeg Elan ac ymhellach draw Tyrpeg Neli nad oes carreg ohono ar ôl erbyn hyn.

Ond doedd dim yn dwad ohono!

Mae wyneb y tlysaf o blant dynion yn cael ei ystumio nes peri iddo ymddangos fel digriflun ohono'i hun.

ohono ac anodd iawn iddynt hwy yw amgyffred difrifoldeb y colledion.

Ond mae Hywel yn caru Rhys a llwyddodd i gael meddiant ohono yn y diwedd ar ôl i Nia fod mewn damwain erchyll.

Edrychai'n ddigon di-niwed, ond dywedwyd wrthym bod rhannau helaeth ohono wedi ei blannu â ffrwydron.

Rai misoedd yn ôl, soniais am y nifer mawr (tua phum mil neu well) o droseddau gwahanol y gall y modurwr druan eu cyflawni â'i gar sawl un heb iddo ef ei hun fod yn ymwybodol ohono ar y pryd.

Druan ohono, fe gafodd gam mawr ar ddwylo'r Arglwyddes.

Dywedodd wrthyf un tro, fod ei fywyd bore oes i'w gael yn Y Pentre Gwyn - cyfnod y chwaraeon, y potsio, yr hel priciau yn y goedwig, y cyrchu dwfr o Ffynnon Dolafon, ac mai darlun ohono ef sydd yn 'John Ty Pell', ac yn Y Golud Gwell fel 'Arthur Puw,' sef y bachgen y byddai pobl yn gofyn i Betsi Puw - 'Ai eich bachgen chwi ydyw,' pryd yr atebai yn swta - 'Y fi sy'n ei fagu o'.

Mae llawer mwy y gellid ei ddweud am y ddrama hon, y rhan helaethaf ohono'n dda, ond 'ddywedaf i ddim mwy.

Barn yr adroddiad yw bod "cyfran dda ohono'n gysylltiedig â themâu a thopigau sy'n adlewyrchu diddordebau'r plant.

Trwy wneud delfryd ohono, fe gafodd yn y diwedd ei droi'n gymeriad 'pathetig' ac fe fethodd y Cymry Cymraeg â sylweddoli beth oedd ar droed pan gafodd yr hen undebaeth ryddfrydol ei disodli gan undebaeth ffyrnig newydd.

Gallai enw lleidr fod yn bwysicach na'r hyn a ladratawyd, neu dân yn llai pwysig na'r sawl a achubwyd ohono.

'Rhywbeth na fedra i ddim gwneud mynydd mawr ohono, gobeithio,' meddai Rhian yn hapus, wrth dywallt gweddill y siampên i'r gwydrau.

Mae rhan hanfodol ohono yntau wedi marw, y rhan sy'n creu ac yn canu.

Dyma gameo ohono gan ein hawdurdod pennaf arno, Mrs Ann Rhian Hughes: Unben styfnig a phenderfynol oedd Elphin.

Nid yw'n syndod bod Dobrovsky a Kazinczy, sylfaenwyr ieithoedd llenyddol modern eu dwy wlad, yn swyddogion addysg o dan y canolwr mawr Joseph yr ail, a bod Dositej Obradovic, tad yr Oleuedigaeth Serbaidd, hefyd yn edmygydd mawr ohono.

Onid oedd gan wraig ei lety yn Nefyn feddwl mawr ohono.

'Roedd Mark yn achub ar bob cyfle i gymryd mantais ohono ond yn y diwedd llwyddodd Darren i weld trwy gastiau Mark.

Ac er fy mod i'n meddu ar luniau gwell ohono na'r papurau newydd a gyhoeddai luniau honedig ohono fyth a hefyd, nid oedden nhw wedi fy mharatoi.

Peidio cymryd sylw ohono oedd polisi Ifor a rhoi joban iddo i'w gwneud yn ddigon pell o'i olwg!

Gall Theatr Genedlaethol Ieuenctid Cymru lawenhau iddyn nhw gyflwyno perfformiad y buasai unrhyw gwmni proffesynol yn falch ohono.

Yn rhinwedd ei swydd aruchel fe aeth i ymweld a ffatri ym Moscow un tro, medden nhw, ond fe'i synnwyd ac fe'i siomwyd yn arw oherwydd fod y gweithlu mor ddiystyriol ohono.

Ymddengys y medrai'r halen wella dyn hefyd, oherwydd credai fy nhad yn gryf iawn yn yr halen Epsom, ac fe gymerai Iwyaid ohono cyn gynted ag y teimlai'r oerfel yn disgyn arno.

Ef, neu hi, sy'n gyfrifol am y bwletin newyddion a fydd yn asgwrn cefn i'r rhaglen, am ysgrifennu peth ohono ac am ddewis lluniau, mapiau a diagramau ar ei gyfer.

Mae'n cynhesu at ei waith wrth drafod y math ysbrydoledd yr oedd Peter Sterry, Morgan Llwyd a'r Crynwyr yn cyfranogi ohono.

A pha ddefnydd a wnawn ohono?

Enghraifft wych o hyn yw'r stori John Williams Tresalem, John Ford, Lillian Gish a D W Griffith sy'n adrodd hanes Cymro, John Williams, a aeth i'r Amerig i chwilio am well bywyd ar ddechrau'r ugeinfed ganrif ond na chafodd fawr o lwyddiant erioed, er iddo fod yn ecstra mewn ffilm fawr, gan adael cofnod ohono mewn hanes.

Wrth ddewis ymdrin a llipryn o brif gymeriad, clwtyn llestri o ragrithiwr a neidiodd ar wagen y Rhyfel Degwm er mwyn taflunio delwedd arwrol ohono'i hun i dwyllo cymdeithas hygoelus a ffug-barchus, yr oedd Tegla fel petai'n ensynio'n anuniongyrchol mai tan siafins oedd y frwydr wleidyddol, ac nad oedd yr holl helyntion ond rhyw ddrama ddisylwedd.

Cafwyd trafodaeth ar y materion canlynol - (i) Maes parcio gorsaf Porthmadog Datganodd swyddog o'r Rheilffyrdd Rhanbarthol bod maes parcio yr orsaf yn rhy fawr ar gyfer y defnydd a wneid ohono fel maes parcio ar gyfer pobl a ddefnyddiai'r tren.

Ei gyfraniad mawr i lywodraeth yr Eisteddfod oedd ei allu i edrych ar broblem o sawl cyfeiriad, o safbwynt ariannol, o safbwynt trefniadol, ac o safbwynt celfyddydol, ac arwain ei gydgynghorwyr yn y diwedd at benderfyniad y byddai'r budd mwyaf ohono yn deillio i'r eisteddfodwr cyffredin.

Er mor gryf y bywyd Cymraeg hwn ni buasai, er pan ymgorfforwyd Cymru yn Lloegr, draddodiad balch o wrthsefyll y sefydliad Seisnig mewn unrhyw amlygiad ohono.

Ni wyddys ar hyn o bryd faint ohono'n union fydd yn cael ei ddysgu, ond does dim amheuaeth na fydd Hanes Cymru yn chwarae rhan allweddol yng nghwricwlwm Hanes pob disgybl Cymreig.

Y tynerwch hwnnw sy'n ildio a maddau a derbyn hanfod pobl a phethau, oedd ei disgrifiad ohono i mi un tro.

Roedd Rheinallt Dafy dd prif was ei fam wedi ymuno a hi a gallai Richard glywed y ddau 'n siarad am y cynlluniau ynglyn a'r tir a gwella'r ty ond er ei fod mor agos atynt ni chymerodd yr un o'r ddau sylw ohono na cheisio ei gael i ymuno yn y drafodaeth.

Swniai braidd yn falch ohono fo.

canlyniad y diffyg diwylliant llenyddol Cymraeg yn fy Nhad a'm Mam, oedd nad oedd ganddyn nhw ddim ohono i'w drosglwyddo i ni'r plant.

Roedd Jehosaffat yn frenin eitha derbyniol, ond druan ohono, roedd yna rywbeth bach yn mynd o'i le iddo o hyd ac o hyd.