Llyfrgell Home Page Contents

Llyfrgell Owen Phrasebank

powel

powel

Efallai y byddaf wedi priodi cyn hir Mae William Powel o Wrecsam yn galw ym Mryste'n aml ar fusnes ac yn hoffi fy nghwmni.

Wel, dyna Feibl William Morgan - heb anghofio cymorth Richard Vaughan, David Powel, Gabriel Goodman, Edmwnd Prys, a William Salesbury.

Yr ail oedd Robat Powel, Prifardd cadeiriol y flwyddyn flaenorol.

A rhoddodd yr un ws i ymadael i Evan Powel a Mrs Powel, Abercyrnog.

Ymwelydd cyson â'r ysgol fyddai Evan Powel Abercyrnog, un o'r llywodraethwyr.

Evan Powel, oedd erbyn hyn yn ei saithdegau, ac yn ddisgynnydd i un o hen deuluoedd y fro.

Robat Powel oedd y dysgwr cyntaf i ennill y Gadair.

Gwr arall y cydnebydd William Morgan ei gymorth ond nas enwir yn aml yw y Dr David Powel.

Y mae ei gamgymeriadau, meddai, 'yn difwyno llyfr hanes sydd, mewn cyfeiriadau eraill, yn gampus.' Y mae David Powel yntau yn cydnabod bod peth sail i'r amheuon ynghylch bodolaeth Arthur, un o gonglfeini'r hanes Brytanaidd, yn ogymaint a'i fod wedi'i gymysgu a 'ffug-chwedlau' a 'phroffwydoliaethau ynfyd Myrddin', ond eto i gyd, deil yn gadarn ei gred yng ngwirionedd sylfaenol yr hanes: 'y mae'n glir nid yn unig wrth y llu hen gofebau sydd wedi cael eu henw oddi wrth Arthur, ond hefyd wrth yr hanesion Sgotaidd a Sacsonaidd ac ysgrifeniadau'r mwyaf dysgedig ymhlith amddiffynwyr yr hanes hwn, fod yr Arthur hwnnw wedi bod yn frenin ar Brydain, yn ddyn amlwg ei glod mewn rhyfel, ac iddo'n fynych fod yn fuddugoliaethus ar ei elynion trwy ei gampau tra rhagorol'.

Craffer ar eiriau Powel ac fe welir mai'r hyn sy'n waelodol bwysig yw'r clod a'r mawl i Arthur: yr oedd ar y Cymry, mae'n amlwg, angen y parch a'r bri a ddoi iddynt yn sgil yr hanes.