Index: John Ceiriog Hughes

Codiad yr Haul

Author: John Ceiriog Hughes

Contributed by: David Price

Mae yr alaw hon yn fwy addas feallai i'w chanu ar offeryn na chyda llais, oblegid ei bod mor gyflym, nes y mae synwyr, barddoniaeth geiriau, ac odlau yn cael llithro trostynt o'r bron heb eu cyffwrdd. Yr oedd Handel yn gydnabyddus iawn gyda'r hen donau Cymreig, ac fe ddefnyddiodd hon yn ei Acis and Galatea. Yr oedd cyfaill o Sais un tro yn chware yr alaw o dan fy nghronglwyd, ac wedi myned unwaith neu ddwy tros y dn, pan waeddodd allan tros ei ysgwydd, "Ai tn Gymreig y galwch chwi hon? Tn o waith Handel yn dn Gymreig!" Yr oedd yn dda gennyf gael cyfleustra i esbonio iddo.

ALAW, - Codiad yr Haul.


   Gwel, gwel! wyneb y wawr,
   Gwenu mae y bore-gwyn mawr:
Ac wele'r Haul trwy gwmwl rhudd,
Yn hollti ei daith gan dywallt Dydd!
   I'w wydd adar a ddnt,
   Dreigiau 'r Nos o'i olwg a ffnt.
Pwy ddwed hardded ei rudd,
Wyched yw gwynfreichiau Dydd!
   Try y mr yn gochfor gwaed,
   A'r ddaear dry o dan ei draed,
   A'r ddaear dry o dan ei draed.

   Haul, Haul! hyfryd yw Haul,
   Gwyneb Hedd yw gwyneb yr Haul:
I fyrdd y dysg fawredded yw
Y gwynwedd dn gyneuodd Duw!
   I'w daith' fyny y daw,
   Llygaid dydd a'i gwelant ef draw;
Egyr pob blaguryn byw,
Ar rs a gwaun yn rhesi gwiw -
   Gwel pob peth wyn haul y nen,
   E' gwyd y byd pan gwyd ei ben,
   E' gwyd y byd pan gwyd ei ben.